Kloosterhuis spreidt liever zijn risico dan dat het de winst maximaliseert |
|
|
|
|
 |
| 278 sec |
Erik Kloosterhuis, Jan H. Kloosterhuis & Zoon B.V.: 'Als het niet kan, dan doen we het niet'
Een familiebedrijf dat al bijna honderd jaar bestaat, kijkt vanzelf verder dan de winst van volgend jaar. Bij Jan H. Kloosterhuis & Zoon draait ondernemen daarom vooral om risico's spreiden en zorgen dat het bedrijf tegen een stootje kan. Vierde generatie Erik Kloosterhuis en zijn verkoper annex duvelstoejager André Wijnstra doen dat door teelten, arbeid en activiteiten bewust te spreiden. Groei is welkom, maar alleen als die uit eigen middelen kan worden betaald. 'Als het niet kan, dan doen we het niet.'
| Controle van een partij taxus zaailingen door Wijnstra en Kloosterhuis |
Jan Hendrik Kloosterhuis begon in 1928 met een stuk grond en een kwekerij. Groenten en groentezaden vormden aanvankelijk de hoofdmoot, later kwamen daar rozenonderstammen en kleinfruit bij. Zoon Hendrik nam het bedrijf in 1967 over en vestigde zich op de huidige locatie. In 1988 kwam de derde generatie, met opnieuw een Jan Hendrik aan het roer. Onder hem groeiden bos- en haagplantsoen en de export door heel Europa uit tot belangrijke pijlers. Sinds 1998 werkt Erik Kloosterhuis in het familiebedrijf. Inmiddels is hij als vierde generatie eigenaar en draait de vijfde generatie (twee zonen en één dochter) zich warm in het bedrijf. Veel gewicht lijkt Erik Kloosterhuis niet aan die lange geschiedenis te geven. Resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst lijkt hij te denken. Trots is hij wel. 'Het is mooi werk wat wij doen. We doen handel, we zaaien, we werken met natuurproducten en met grond. Het is gigantisch divers.'
Niet alles op één paard
Wie verwacht dat een bedrijf met zo'n lange historie vooral vasthoudt aan wat altijd gewerkt heeft, komt bedrogen uit. Juist spreiding loopt als een rode draad door de bedrijfsvoering. Bos- en haagplantsoen is met ongeveer 60 procent de grootste activiteit. Kleinfruit is goed voor circa 30 procent en daarnaast teelt Kloosterhuis onderstammen voor onder meer rozen, fruit- en laanbomen. Ook teelt het bedrijf circa 10 hectare virusvrij uitgangsmateriaal voor lelies. Die breedte is geen toeval. Hetzelfde principe komt terug in de organisatie van het werk. Kloosterhuis kweekt alleen in Nederland, maar sorteert daarna niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland en Hongarije. De verdeling van het sorteren is ongeveer 50 procent thuis en 50 procent in het buitenland. Van die laatste 50 procent vindt 30 procent plaats in Duitsland en 70 procent in Hongarije.
Dat sorteren in het buitenland lijkt op het eerste gezicht omslachtig: planten vervoeren om ze elders te sorteren kost immers ook geld. Zeker met de huidige dieselprijs. Maar volgens Wijnstra gaat het niet alleen om de laagste kosten. 'Het is met name het risico spreiden. Wij hebben een heel duidelijke strategie: meerdere teelten, verdeeld over meerdere landen.' Daarbij komt: sorteren alleen in Nederland zou qua menskracht helemaal niet passen in Winschoten. In Hongarije zijn in het seizoen ongeveer 75 mensen bezig met het sorteren van planten. Duitsland is wat kleiner. Daar gaat het om 30 medewerkers. Wijnstra: 'Denk je eens in dat al die mensen rondwandelen in de Lidl in Winschoten. Daar maak je geen vrienden mee. Niks mis met arbeidsmigranten -wij werken en ook mee-, maar het moet wel binnen grenzen blijven. In Nederland wordt gebruikt gemaakt van een machine van GeJo Grading. Een cameragestuurde sorteermachine, die planten automatisch sorteert op lengte en automatisch telt .
 | | Uniek aan de teelt in Oost-Groningen zijn de grote en lange percelen. Hier wordt taxus geplant in een strek van minimaal 600 meter p |
|
|
|
'Het is met name het risico spreiden'
| |
|
De coronaperiode liet volgens Wijnstra en Kloosterhuis zien waarom produceren op verschillende locaties belangrijk is. Toen personeel in Winschoten uitviel of door regels niet kon werken, kon het werk elders doorgaan. Wij konden eigenlijk niet planten omdat ons personeel op de plantmachines geen anderhalve meter uit elkaar kon zitten. Ook veranderende regelgeving, beschikbaarheid van arbeidskrachten en transportkosten kunnen een bedrijf plotseling kwetsbaar maken. Wie alles op één plek organiseert, is volgens Wijnstra weliswaar superefficiënt zolang alles goed gaat, maar maakt zich ook kwetsbaar.
Voor Kloosterhuis telt dat extra zwaar omdat een groot deel van het werk in een korte periode moet gebeuren. 'Wij moeten in vier maanden onze omzet maken. Als wij er dan één maand uitliggen, is dat catastrofaal,' zegt Wijnstra. Erik Kloosterhuis vult droogjes aan wat dat voor het familiebedrijf betekent: 'Geen doodsteek, maar wel een serieus probleem.'
 | | Andre Wijnstra (Jan H. Kloosterhuis & Zoon B.V) |
|
|
 | | Erik Kloosterhuis (Jan H. Kloosterhuis & Zoon B.V) |
|
|
Mensen vasthouden
Ook de keuze voor verschillende teelten heeft met die risicospreiding te maken. Niet alleen vanwege de markt, maar ook vanwege arbeid. Het bedrijf probeert werkzaamheden zo over het jaar te verdelen dat medewerkers langere tijd aan het werk kunnen blijven. Erik Kloosterhuis ziet weinig in een bedrijfsmodel waarbij voor iedere arbeidspiek opnieuw mensen moeten worden gezocht. 'Dan heb je drie of vier weken werk en daarna zijn ze niet meer nodig. Vervolgens moet je de volgende keer weer nieuwe mensen krijgen.' Door onder meer bos- en haagplantsoen, kleinfruit, onderstammen en lelies te combineren, sluiten werkzaamheden beter op elkaar aan en kun je mensen het hele jaar aan het werk houden. Dat is volgens Wijnstra weliswaar iets duurder, maar het grote voordeel is dat jouw medewerkers het bedrijf, de percelen en de gewassen kennen. Kloosterhuis: 'Als ik zeg waar ze moeten beginnen met wieden, hoef ik er niet achteraan. Ze rijden erheen en gaan aan het werk. Als je iedere keer nieuwe mensen hebt, moet je daar veel meer tijd in steken.' Wijnstra trekt het breder. 'Je moet goed zijn voor je klanten, maar net zo goed voor je personeel.' Voor Wijnstra hoort dat gewoon bij goed en slim zaken doen. 'Wij hebben die mensen hard nodig. Dan hebben wij ook de plicht om goed voor ze te zorgen.'
Een cent is niet altijd een cent
Ook aan de verkoopkant wordt niet uitsluitend naar de hoogste marge gekeken. Kloosterhuis probeert zo veel mogelijk via vaste handelspartners te leveren en alleen bij hoge uitzondering direct aan een bosbouwer. Kunst daarbij is om die klanten vooral snelheid, zekerheid en gemak te bieden. Dat zit soms in kleine dingen. Pallets worden bijvoorbeeld zo opgebouwd en gelabeld dat precies duidelijk is welke planten waar liggen. De klant hoeft daardoor niet eerst een hele pallet uit elkaar te trekken om één soortje te vinden. De volgorde op de pallet is de volgorde op de orderbon. Dat soort zaken maakt dat klanten makkelijk met jou kunnen producten werken.'
Wijnstra. 'In de zomer is de prijs leidend. In het leverseizoen geldt dat veel minder. Dan gaat het om leverzekerheid en het ontzorgen van de klant. Dan speelt één of twee cent geen rol meer. Dan pak je de efficiëntieslag.' De grote sorteercapaciteit en een brede voorraad helpen daarbij. Een klant die in november een order heeft, wil niet horen dat de meidoorns er wel zijn, maar een andere soort nog ontbreekt. 'Als een klant belt, moet hij gewoon kunnen krijgen wat hij nodig heeft.'
Goede buur
Een opvallende neventak van Kloosterhuis is de teelt van lelies. Kloosterhuis en Wijnstra weten dat juist die teelt maatschappelijk onder een vergrootglas ligt vanwege het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Volgens hen ontstaat daarbij gemakkelijk een vertekend beeld. Bij lelies mag een hoeveelheid middel die in een andere teelt, bijvoorbeeld aardappels in één bespuiting wordt toegepast, over meerdere bespuitingen worden verdeeld. 'Dan rijd je misschien tien keer, maar gebruik je evenveel middel.' Tegelijk beseft Kloosterhuis dat de discussie over gewasbescherming niet alleen met cijfers te voeren is. 'Door de emotie die eromheen zit, kun je die discussie eigenlijk niet winnen.' Daarom vindt hij goed nabuurschap minstens zo belangrijk. Dat zit soms in heel eenvoudige dingen. Een beregeningspomp naast een woning laat je niet 's nachts draaien als de buren liggen te slapen, maar overdag als zij aan het werk zijn. En als er toch iets misgaat, zoek je contact. Kloosterhuis vat het simpel samen: 'Behandel je buren zoals je zelf behandeld wilt worden.'
|
|
'Een tevreden klant is ons net zoveel waard'
| |
|
Groeien zonder de bank
Dat voorzichtig ondernemen betekent niet dat Kloosterhuis stilstaat. Het bedrijf beschikt over circa 175 hectare grond, waarvan ongeveer 80 tot 90 hectare voor de boomkwekerij wordt gebruikt. Daarnaast is er circa tien hectare lelieteelt en wordt de overige grond ingezet voor akkerbouw en teeltwisseling. Recent werd een nieuwe loods gebouwd en nog eens negen hectare grond aangekocht.
Erik Kloosterhuis vertelt dat bijna terloops. 'We groeien nog altijd. Ieder jaar nog.' Tegelijk wil hij daarvoor niet afhankelijk worden van financiering. 'Onze trots is dat we niet naar de bank hoeven om dat te lenen en dat we het met eigen middelen kunnen doen. En als dat een investering vertraagt? Dan is dat maar zo!'
| Jan H. Kloosterhuis en Zn... | |
| |
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
