Whatsapp Facebook LinkedIn RSS feed

Van stektray tot air-pruning: welke trays gebruikt de boomkwekerij?

ARTIKEL
PRODUCTNIEUWS
Facebook Linkedin Whatsapp
Manon Botterblom, donderdag 19 november 2026
178 sec


Een overzicht van traysystemen en de verschillen in wortelontwikkeling, materiaalgebruik en mechanisatie

Een tray lijkt misschien een eenvoudig hulpmiddel, maar de keuze voor het juiste systeem heeft invloed op de hele opkweek. Van de eerste beworteling tot het moment waarop een jonge plant wordt verpot of uitgeplant. Ondertussen groeit het aanbod en komen er steeds meer systemen bij die inspelen op wortelkwaliteit, mechanisatie en hergebruik. De redactie van Boom in Business heeft een overzicht gemaakt van de beschikbare trays en de onderlinge verschillen hierin.


Waar trays vroeger vooral werden gekozen op basis van celgrootte en prijs, spelen inmiddels ook wortelontwikkeling, waterhuishouding en arbeidsbesparing een belangrijke rol. Tegelijkertijd staat het gebruik van kunststof steeds vaker ter discussie. Herbruikbare trays, gerecyclede materialen en alternatieve opkweeksystemen bieden verschillende mogelijkheden, maar stellen ook andere eisen aan de teelt. In dit overzichtsartikel ligt de nadruk op praktische toepasbaarheid, wortelkwaliteit en materiaalgebruik.

Stek-, zaai- en plugtrays: de vertrouwde basis

De traditionele kunststoftray blijft een veelgebruikt hulpmiddel bij de vermeerdering van boomkwekerijgewassen. Deze trays bestaan uit meerdere afzonderlijke cellen waarin zaden, stekken of jonge planten worden opgekweekt. Afhankelijk van het gewas en de teeltduur verschillen de cellen in aantal, diepte en inhoud. Kleine cellen maken een hoge plantdichtheid mogelijk, terwijl grotere cellen meer ruimte bieden voor wortelontwikkeling.
Binnen deze categorie bestaan duidelijke verschillen in stevigheid en gebruiksduur. Dunwandige trays zijn relatief goedkoop en licht, maar minder geschikt voor langdurig hergebruik. Stevigere uitvoeringen kunnen meerdere teeltcycli meegaan. Fabrikanten als HerkuPlast bieden met QuickPot verschillende uitvoeringen aan. Een belangrijk aandachtspunt blijft de celgrootte: een te kleine cel kan de wortelontwikkeling beperken, terwijl een grotere cel meer substraat, water en ruimte vraagt.


Ruimte voor wortels met diepe bomentrays en roottrainers

Voor houtige gewassen met een sterke verticale wortelgroei zijn diepere trays ontwikkeld. Deze zogenoemde bomentrays en roottrainers hebben langwerpige cellen, vaak voorzien van ribben langs de binnenwand. Die geleiden wortels naar beneden en beperken de kans dat wortels langs de celwand blijven ronddraaien.
Vooral bij de opkweek van jonge bomen en struiken kan dit verschil maken. Een goed ontwikkeld wortelstelsel is belangrijk wanneer planten later worden verpot of in de vollegrond worden uitgeplant. De diepere cellen vragen wel meer substraat en nemen doorgaans meer hoogte in beslag. Bovendien is de combinatie van celdiepte, drainage en teeltduur bepalend voor het resultaat. Dieper betekent dus niet automatisch beter.


De P9 Air Tray

Air-pruningtrays: wortels snoeien met lucht

Bij air-pruningtrays wordt de wortelontwikkeling gestuurd met behulp van lucht. De cellen hebben openingen aan de onderzijde of langs de wanden. Zodra een wortelpunt een van deze openingen bereikt en in contact komt met voldoende droge lucht, stopt de verdere groei van die wortelpunt. Hierdoor kan de plant meer zijwortels ontwikkelen.
Het doel is een compact en vertakt wortelstelsel, met minder kans op draaiwortels. Dat maakt air-pruning interessant voor boomkwekers die veel waarde hechten aan wortelkwaliteit. Het systeem vraagt echter aandacht voor watergift. Door de open constructie kunnen pluggen sneller uitdrogen, afhankelijk van de tray, het substraat en de teeltomstandigheden. Ook moet de tray voldoende vrij van de ondergrond staan om luchtsnoei mogelijk te maken.


De paperpot van Optiplug

De plug als onderdeel van het systeem bij paperpots en Growcoons

Naast traditionele trays worden ook systemen gebruikt waarbij de plug afzonderlijk wordt ondersteund. Bij paperpots wordt het substraat bij elkaar gehouden door een papieren omhulsel. Systemen als Ellepot combineren deze pluggen met speciaal ontwikkelde trays die ruimte bieden voor drainage en luchtcirculatie. De plug kan vervolgens met de plant worden uitgeplant, zonder dat deze eerst uit een kunststof cel hoeft te worden gedrukt.
Een andere ontwikkeling is Growcoon, een biologisch afbreekbare nethouder die in verschillende trays past. Het netwerk ondersteunt de kluit tijdens de beworteling en maakt het mogelijk om met een losser substraat te werken. Beide systemen zijn interessant voor mechanisatie, omdat de pluggen beter als afzonderlijke eenheden kunnen worden verwerkt. Wel vraagt de combinatie van plug, tray en machine om een goede afstemming.


Bosbouwtrays: gericht op uitplanten

In de bosboomkwekerij worden trays gebruikt die zijn afgestemd op de productie van bosplantsoen. Deze hebben vaak diepere cellen en voorzieningen voor wortelgeleiding of luchtsnoei. Het doel is een stevige, goed doorwortelde kluit die tijdens transport en uitplanten intact blijft.
Binnen deze categorie bestaan grote verschillen in celvolume en plantdichtheid. De keuze hangt onder meer af van de boomsoort, de gewenste plantmaat en de periode dat de plant in de tray blijft. Een grotere cel biedt meer groeiruimte, maar betekent ook minder planten per vierkante meter.


Herbruikbaar kunststof en biobased alternatieven

Niet alleen de vorm, maar ook het materiaal van de tray speelt een rol. Veel traditionele trays zijn gemaakt van kunststof. Stevige, spuitgegoten uitvoeringen kunnen jarenlang worden gebruikt, mits ze zorgvuldig worden behandeld en gereinigd. Dunwandige trays zijn doorgaans goedkoper, maar gevoeliger voor beschadiging.
Daarnaast zijn er trays van gerecycled kunststof en alternatieven op basis van biobased of biologisch afbreekbare materialen. Daarbij is het belangrijk onderscheid te maken tussen de herkomst van het materiaal en de manier waarop het na gebruik wordt verwerkt. Biobased betekent immers niet automatisch biologisch afbreekbaar. Ook zijn niet alle alternatieven geschikt voor langdurige teelten of herhaald gebruik.


De juiste tray hangt af van de teelt

De keuze voor een tray hangt uiteindelijk samen met het gewas, de teeltduur en de bedrijfsvoering. Een kleine stektray biedt ruimte voor veel planten, terwijl diepere cellen of air-pruningsystemen andere mogelijkheden bieden voor wortelontwikkeling. Ook de aansluiting op bestaande machines en de kosten per teeltcyclus wegen mee. Daarmee is niet alleen de aanschafprijs bepalend, maar vooral hoe een tray binnen het totale opkweekproces functioneert.


Bachmann Herkuplast GmbH
ELLEPOT A/S
LOGIN   met je e-mailadres om te reageren.

REACTIES
Er zijn nog geen reacties.

tip de redactie

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief.
AGENDA
Myplant & Garden 2027 zet koers naar elfde editie
woensdag 17 februari 2027
t/m vrijdag 19 februari 2027

ONDERDELEN
Archief
Dossiers
Green Industry Profile
Webshop
OVER ONS
Over ons
Duurzaamheid & NWST
Contact
Het team
ADVERTEREN EN ABONNEREN
Fysiek abonnement
Digitaal abonnement
Abonneren nieuwsbrief
Adverteren
Verschijningsdata
MEER
Redactionele spelregels
Algemene voorwaarden
Disclaimer
Privacy
Cookies
ONDERDELEN
OVER ONS
ADVERTEREN EN ABONNEREN
MEER